De eerste zet: goed beginnen

Bij de eerste zet heb je het hele bord voor jezelf. Met een paar trucs scoor je meer en laat je je tegenstander minder ruimte.

Wie begint?

Volgens de regels trekt elke speler een letter uit de zak. Wie de letter het dichtst bij de A trekt, begint, en een blanco steen gaat voor alles. Daarna gaan de letters terug in de zak en pakt iedereen er zeven.

De ster telt dubbel

Het eerste woord moet het middelste vakje met de ster bedekken en minstens twee letters hebben. De ster is een vakje met dubbele woordwaarde: je eerste woord telt dus altijd dubbel. Of je het horizontaal of verticaal legt, maakt niet uit, het bord is in alle richtingen gelijk.

Waar leg je de dure letter?

Vier vakjes links en rechts van de ster ligt een vakje met dubbele letterwaarde. Een woord van vijf letters of meer reikt van de ster tot daar. Een dure letter op dat vakje telt dubbel, en omdat het hele woord nog eens dubbel telt, is hij uiteindelijk vier keer zoveel waard.

Een voorbeeld met H₄E₁L₃I₁X₈:

• De H op de ster, de X op de dubbele letterwaarde: (4 + 1 + 3 + 1 + 16) × 2 = 50 punten.
• De X op de ster, de H op de dubbele letterwaarde: (8 + 1 + 3 + 1 + 8) × 2 = 42 punten.

De regel is eenvoudig: de letter die het meest waard is, gaat op de dubbele letterwaarde. De Scrabble-hulp rekent het voor je uit: kies woordwaarde ×2 en letterwaarde ×2 en je ziet de beste plek.

De IJ: twee stenen

In het Nederlandse Scrabble bestaat sinds 1998 geen IJ-steen meer. I₁J₄Z₄E₁R₂ heeft dus vijf stenen: I, J, Z, E en R. Dat is handig, want de I en de J kun je ook los gebruiken. Woorden met IJ zijn wel een goede manier om de J van 4 punten kwijt te raken: denk aan I₁J₄S₂, B₃I₁J₄ of T₂I₁J₄D₂.

Alle zeven letters: 50 punten extra

Leg je al bij de eerste zet alle zeven letters, dan krijg je 50 bonuspunten. De bonus zelf telt niet dubbel, het woord wel. Het loont dus om vóór je zet naar een woord van zeven letters te zoeken.

Geef je tegenstander geen kans

Schuin naast de ster liggen nog vier vakjes met dubbele letterwaarde. Leg je een klinker als A of E vlak naast de ster, dan kan je tegenstander er een dure letter boven of onder leggen, bijvoorbeeld een X voor E₁X₈ of een Z voor Z₄E₁. Die letter telt dan dubbel, en in twee woorden tegelijk. Kun je kiezen, leg dan liever medeklinkers naast de ster.

Punten of een goede rest

De eerste zet draait niet alleen om punten. Levert een woord vier punten minder op maar houd je E₁N₁R₂ over in plaats van U₄U₄I₁, dan is dat vaak de betere zet. Meer daarover in Welke letters houd je?

Zijn je letters heel slecht, dan mag je ook bij de eerste zet ruilen. Je tegenstander begint dan. Wanneer dat loont, lees je in Wanneer ruil je?